شرکت سهامی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران
عملکرد سالیانه > بهبود بهره وری

تعالي سازماني


تعالي سازماني بر اساس مدل اروپايي EFQM در صنعت برق کشور


مدل هاي تعالي سازماني چارچوب هايی مبتني بر علم ، نظريات و تجارب مديريت هستند که مشخصات کلي يک سازمان متعالي را تعريف مي کنند . اين مدل ها به عنوان ابزاري توانمند براي شناسايي فرصت هاي بهبود و اولويت بندي آن ها به طور گسترده در جهان مورد استقبال قرار گرفته اند و در اغلب کشورها ، براي جلب توجه عمومي و ايجاد انگيزه ،به عنوان مدل ارزيابي بهره وري ، کيفيت و تعالي سازماني مورد استفاده قرار مي گيرند . امروزه در بيش از 70 کشور جهان بر اساس مدل هاي تعالي سازماني ، جوايزي در زمينه هاي کيفيت ، بهره وري ، تعالي کسب و کار و تعالي عملکرد اهدا مي شود . مشهورترين مدل هاي جايزه کيفيت جهان ، جايزه دمينگ ژاپن ، مالکوم ، بالدريج آمريکا و EFQM اروپا مي باشد . به کشور ژاپن که منشأ جوايز کيفيت در سطح جهان محسوب مي گردد ، از سال 1996 جايزه کيفيت ، بر اساس مدل دمينگ ، تعلق مي گيرد . در کشور ايران از سال 1382 جايزه ملي بهره وري و تعالي سازماني بر اساس مدل اروپا (EFQM ) به اجرا در آمده است . لازم به توضيح است که اجراي مدل هاي تعالي سازماني توسط مديران و نظام هاي مديريتي ، ابزاري براي ايجاد يکپارچگي و تعالي در مديريت کسب و کار مي باشد .

در تاريخ 3/2/73 وزير نيرو ، دستور العمل ارزيابي شرکت هاي آب ، برق و آب و فاضلاب (دستورالعمل شماره 170/88/41432) را ابلاغ نمود . نظام ارزيابي طرح شده در اين دستور العمل يک مدل ارزيابي عملکرد مبتني بر 9 محور اساسي عملکرد شرکت هاي آب ، برق و آب و فاضلاب بود. تا سال 1382 ارزيابي عملکرد شرکت هاي فوق بر اساس دستور العمل مزبور انجام گرديد . از سال 1382 با دستور وزير، ارزيابي شرکت هاي مادر تخصصي و زير مجموعه (دستور العمل شماره 1/دام ت/اع ، به تاريخ 29/5/82) دچار تغييراتي اساسي شد و مدل تعالي سازماني EFQM به عنوان مدل ارزيابي شرکت هاي زيرمجموعه مورد استفاده قرار گرفت .

ارزيابي عملکرد به عنوان يکي از مهمترين ارکان کنترل ، از بدو تأسيس شرکت توانير مورد توجه مديريت بوده است و طبق دستورالعمل هاي فوق الذکر عمل شده است . در دوره 73 تا 82 روال چنين بوده است که بر اساس زمينه هاي اصلي عملکرد شرکت هاي زير مجموعه ، معيارها و شاخص هاي عملکرد به طور مجزا توسط دفاتر تخصصي تعيين مي گرديد و توسط تيم هاي مستقل متعددي از طريق اظهار شرکت ها ، احصاء اطلاعات و مطالعه مستندات ، بازديد از محل و ..... مورد اندازه گيري قرار مي گرفت . در سال 84 مدل تعالي سازماني EFQM به عنوان چارچوب کلي انتخاب گرديد و معيارها و زير معيارهاي آن بدون تغيير به عنوان محورهای ارزيابي انتخاب شد . به منظور اعمال سياست هاي دفاتر تخصصي ستاد توانير در خصوص عملکرد شرکت هاي زير مجموعه ، براي شرکت هاي برق منطقه اي از سال 82 و براي شرکت هاي توزيع از سال 83 ، معيارهاي مدل در دو سطح پايين تر تعيين گرديد .

از سال 85 ، پس از فراز و نشيب هاي فراوان ، قرار شد شرکتهاي برق منطقه اي و شرکت هاي توزيع حداکثر يک سال در ميان براساس مدل EFQM خود را ارزيابي نمايند . نتايج اين خود ارزيابي ها شناخت فرصت ها و تعريف پروژه هاي بهبود مناسب مي باشد . در اين چارچوب برنامه شرکت ها براي بهره گيري از فرصت هاي مزبور تدوين و مبناي فعاليت هاي بهبود تعالي سازماني قرار مي گيرد . همچنين حرکت تعالي سازماني در ساير شرکتهاي زير مجموعه از جمله شرکت هاي مديريت توليد برق نيز توسعه خواهد يافت .

اقدامات انجام شده در راستاي اجراي طرح خود ارزيابي توانير بر اساس مدل EFQM براي شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع در سال هاي 1386 ، 1387 و1388


  • بازنگري رويکردها ، روش ها ، دستور العمل ها و زير معيارهاي مدل ارزيابي ، توسط توانير و وزارت نيرو ، با همکاري نمايندگان ومديران تعالي شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع ، کارشناسان حوزه هاي تخصصي مربوطه در توانير

  • آگاه سازي ، اطلاع رساني و آماده سازي شرکت هاي برق منطقه اي وتوزيع از طريق برگزاري جلسات هماهنگي ، سمينارهاي توجيهي ، دوره هاي آموزشي و ...

  • اطلاع رساني ، هماهنگي و يکنواخت نمودن شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع

  • آماده سازي و هماهنگي شرکت ها نسبت به مدل ورويکرد خود ارزيابي تدوين شده براي شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع ، از طريق برگزاري جلسات هماهنگي ، آموزش و اطلاع رساني

  • انجام نظارت کلي در فرايند خود ارزيابي توسط توانير

  • تهيه گزارش هاي بازخورد و امتيازات توسط شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع و ارسال به توانير

  • تعريف و اولويت گذاري پروژه هاي بهبود و اعلام به توانير

  • انجام خود ارزيابي در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع با استفاده از توانمندي آن ها

  • شناسايي فرصت هاي بهبود بر اساس مدل تعالي سازماني در شرکت هاي برق منطقه اي و شرکت هاي توزيع با استفاده از توانمندي های آن ها

  • تعريف پروژه هاي بهبود بر اساس فرصت هاي بهبود شناسايي شده در شرکت هاي برق منطقه اي و شرکت هاي توزيع با استفاده از توانمندي های آن ها

  • تخصيص بودجه اختصاصي براي انجام پروژه هاي بهبود تعريف شده به شرکت هاي برق منطقه اي و شرکت هاي توزيع توسط توانير

  • اجراي پروژه هاي بهبود تعريف شده با استفاده از منابع داخلي شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع

  • نظارت بر چگونگي روند اجرا و پيشرفت پروژه هاي بهبود و جذب بودجه هاي مربوطه توسط توانير

بخشی از محورهاي اصلي رويکرد حرکت تعالي سازماني در صنعت برق کشور:


  • عزيمت از ارزيابي به مديريت حرکت تعالي

  • عزيمت از ارزيابي بيروني به خودارزيابي

  • توسعه شبکه تعالي با اتکاء به مديران تعالي شرکت ها

  • توسعه فرصت هاي مديريت دانش تعالي

  • توسعه سيستم هاي پشتيبان ، مانند تبادل تجارب و محک زني

  • سازمان دهي شبکه مديران تعالي شرکت هاي زير مجموعه

  • زمينه سازي و تسهيل انجام خود ارزيابي

  • زمينه سازي و تسهيل تعريف و برنامه ريزي و اجراي پروژه هاي بهبود تعالي سازماني

  • تسهيل صورت بندي و انتشار دانش بهبود ميان شرکت هاي زيرمجموعه

  • استفاده از مدل تعالي سازماني براي ايجاد هماهنگي ميان فعاليت هاي مختلف بهبود نظام هاي مديريت

  • استفاده از مدل تعالي سازماني به عنوان مدل بهبود و تحول اداري

اهم فعاليت هاي انجام شده در حوزه تعالي سازماني توانير مربوط به شركت هاي زير مجموعه در سال 1388


  • برنامه ريزي و تسهيل اجراي خودارزيابي بر اساس مدل تعالي سازماني در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع برق کشور

  • نظارت بر حسن اجراي خود ارزيابي بر اساس مدل تعالي سازماني در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع برق کشور

  • برنامه ريزي و تسهيل تعريف ، اولويت گذاري و اجراي پروژه هاي بهبود ناشي از خودارزيابي در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع برق کشور

  • نظارت بر حسن اجراي پروژه هاي بهبود ناشي از خود ارزيابي در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع برق کشور

  • پيش بيني و برنامه ريزي بودجه لازم جهت اجراي پروژه هاي بهبود ناشي از خود ارزيابي در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع برق کشور

  • بررسي ، تأييد و تخصيص بودجه پروژه هاي بهبود ناشي از خود ارزيابي در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع برق کشور

  • بررسي کارشناسي گزارش هاي بازخورد خود ارزيابي و پروژه هاي بهبود ناشي از آن در شرکت هاي برق منطقه اي و توزيع برق کشور

  • تهيه ، تحليل و ارائه گزارش هاي مقايسه اي عملكرد فعاليت هاي تعالي سازماني شركت هاي زير مجموعه مشتمل بر خود ارزيابي و پروژه هاي بهبود ناشي از آن

اهم فعاليت هاي انجام شده در حوزه تعالي سازماني مربوط به ستاد توانير در سال 1388


  • تهيه وتدوين نظام نامه كميته مركزي تعالي سازماني صنعت برق

  • تصويب نظام نامه كميته مركزي تعالي سازماني صنعت برق توسط مدير عامل توانير

  • تشكيل كميته مركزي تعالي سازماني با عضويت معاونين و مديران كل دفاتر مستقل توانير

  • تشكيل 3 جلسه كميته مركزي تعالي سازماني صنعت برق و تهيه و تصويب برنامه 2 ساله كميته در قالب توسعه فعاليت هاي تعالي سازماني صنعت برق

  • بررسي گزارش هاي تحليلي عملكرد فعاليت هاي تعالي سازماني شركت هاي زير مجموعه و اخذ تصميمات لازم

  • برنامه ريزي خودارزيابي شركت هاي زير مجموعه

  • برنامه ريزي خودارزيابي توانير


اهم فعاليت هاي انجام شده درحوزه نظام تبادل تجارب صنعت برق در سال 1388


  • تهيه و تدوين فرمهاي شناسنامه تجارب

  • تهيه و تدوين نسخه اوليه نظام تبادل تجارب در دفتر توسعه مديريت و بهره وري

  • تشكيل كارگروهي از نمايندگان حوزه هاي مختلف توانير و تهيه و تدوين نسخه ثانويه

  • اعلام به شركت هاي برق منطقه اي و اخذ نظرات و پيشنهادات

  • تدوين نسخه نهايي نظام نامه تبادل تجارب صنعت برق و تصويب توسط مدير عامل توانير

  • تشكيل هسته مركزي با عضويت نمايندگان معاونين و مديران كل دفاتر مستقل توانير

  • تهيه و تدوين پيش نويس دستورالعمل هاي ارزيابي و انگيزشي توسط دبير خانه

  • طراحي و تهيه نسخه اوليه سايت تبادل تجارب

  • اطلاع رساني اوليه نظام تبادل تجارب به معاونين منابع انساني شركت هاي برق منطقه اي و توزيع درجلسه كميته تشكيلات

  • تدوين و تصويب نظام نامه تبادل تجارب صنعت برق

  • تشكيل هسته مركزي با عضويت نمايندگان معاونين و مديران كل دفاتر مستقل

  • تهيه و تدوين پيش نويس دستورالعمل هاي ارزيابي و انگيزشي

  • تشكيل 6 جلسه هسته مركزي و بررسي و تصويب دستورالعمل هاي انگيزشي وارزيابي

  • طراحي و تهيه نسخه اوليه سايت تبادل تجارب


اهم برنامه هايي كه در سال 1389 در زمينه ي تعالي سازماني در صنعت برق اجرا خواهد شد :


  • سومين دوره ي خودارزيابي در شركت هاي برق منطقه اي و توزيع برق و سازمان توسعه برق ايران

  • اولين دوره خودارزيابي در شركت هاي مديريت توليد برق ، مديريت شبكه ، سابا و سانا

  • اولين دوره خودارزيابي در ستاد توانير

  • نظام تبادل تجارب صنعت برق

  • هماهنگ سازي و ساماندهي ارزيابي عملكرد صنعت برق

  • برگزاري جلسات هماهنگي ، توجيهي و آموزشي با مديران تعالي شركت هاي زيرمجموعه


خلاصه عملكرد دفتر بهره وري در سال 1388


  • ارائه گزارش هاي مختلف بهره وري صنعت برق به مراجع ذيربط

  • راه اندازي نظام پيشنهادهاي شركت توانير و تهيه آيين نامه ي مربوطه

  • پيگيري اجراي نظام پيشنهادها در شركت هاي زيرمجموعه ي توانير

  • تشكيل كارگروه هماهنگي براي يكپارچه سازي ارزيابي عملكرد شركت هاي زيرمجموعه

  • اتمام پروژه "شيوه هاي ارتباط ميان شركت مادر تخصصي توانير و شركتهاي زيرمجموعه" و ارائه گزارش آن در جلسه شوراي معاونين شركت توانير

  • اجراي پروژه مطالعاتي "ارائه مدلي براي اندازه گيري بهره وري كاركنان دانشي "

  • راه اندازي سايت بهره وري در صنعت برق