شرکت سهامی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران
خدمات عمومی  >   فرهنگنامه جامع برق

نظرات و پيشنهادات خود را به آدرس پست الكترونيك :iec@tavanir.org.ir ارسال نماييد

مقدمه:
شركت توانير در سالهاي گذشته كتاب فرهنگنامه انرژي را به تشويق سازمان يونسكو و با همكاري شركت متن ( مركز تحقيقات نيرو) به سرپرستي مهندس محمد اسماعيل بانكيان به فارسي برگرداند و آن را در دو شكل دوزبانه و چهارزبانه منتشر ساخت. با اين كار زبان فارسي به عنوان بيست و دومين زبان اين اثر در سطح جهاني به يونسكو معرفي شد هر دوكتاب مذكور در چند سال گذشته با اقبال كاربران روبرو بوده است و هماينك با انجام اصلاحهايي اندك بخشهايي از آن هرماهه در ماهنامه علمي، تخصصي صنعت برق چاپ ميشود و در آينده نيز با انجام اصلاحـات دقـيق تر تجديد چاپ خواهد شد.
اثري كه هم اينك جلد يكم آن را در پيش روي داريد در روند اجراي اين گونه خدمات فرهنگي پيشرفته است كه با نام فرهنگنامه جامع برق فراهم آمده است. منبع اين اثر كلان واژه نامه چند زبانه IEC با نام زير است :

Electricity Electronics and Telecommunication Multilingual (چاپ 2003-1999)Dictionar

متن اصلي اين اثر جامع و حجيم (نزديك به 6500 صفحه) از 70 بخش جداگانه شكل گرفته وهر بخش نيز داراي زير بخشهايي چند است. كار برگردان به زبان فارسي از روي متن انگليسي اين اثر انجام و نزديك به دوسال و نيم پيگيرانه دنبال شده است.
روشن است كه انجام چنين كاري، كه هم از ديد حجم كار و هم از ديد دورنمايه آن بسيار كلان است آسان نبوده ودستاندركاران نيز ادعايي در رابطه با جامعيت و صحت مطلق آن ندارند. بايد اذعان كرد كه در همه كارهايي از اين دست، زمينه پيدايش خطا و اشتباه همواره وجود دارد و فراهم آورندگان اين فرهنگ جامع نيز بيرون از اين حيطه نبوده اند و از اينروست كه چشم خود را مشتاقانه به راهگشاييها، راهكارها و پيشنهادهاي كارشناسي و اصلاحي دوخته اند تا از آنها در راه بهبودبخشي هرچند بيشتر اين اثر سود برند، بيگمان آرزوي همه ما در اين راه رسيدن به دستاوردي هر چند مطلوب تر و سودمند تراست.

شركت توانير از همه سازمانها و كساني كه در زمينه فراهم آوري اين اثر كوشيده اند بويژه از شركت مهندسين مشاور موننكو ايران كه آن را در چارچوب يك طرح به سرانجام رسانيد، همچنين از آقايان مهندس محمد اسماعيل بانكيان مسوول برگردان متن و ويرايش و همكار ايشان آقاي دكتر سعدالله روحي لاريجاني و پژوهشگران ديگري كه در اين راه كوشا بوده و همكاري كرده اند سپاسگزار است .
بنا داريم درگام نخست فرهنگنامه جامع برق در 6 جلد وبه دو زبان فارسي و انگليسي انتشار يابد كه پس از دريافت آراي تكميلگر و درستگرداني كاستيهاي موجود، در چاپهاي بعدي آن را به صورت كامل و همراه با تمامي زبانهاي مطرح آماده كرده و به چاپ برساند .
در پايان يادآوري ميكند كه در سايت توانير با آدرس : www.Tavanir.org.ir/IEC جايگاهي براي ارايه پيشنهادهاي اصلاحي در نظر گرفته شده است و با تاكيد بسيار،چشم انتظار راهنماييها راهگشاييها، راهكارها و پيشنهادهاي شما هستيم و با خشنودي بسيار از همه آراي ارايه شده براي رشد و ارتقاي فرهنگنامه جامع برق اسـتقبال ميكنيم .

شركت توانير

پيشگفتار:
زبان نه تنها يك شاخص فرهنگي و يكي از نمادهاي زنده بودن تاريخي مردم يك كشور است، ابزار بسيار مهمي براي برقراري ارتباط و بيان مفاهيم هنري و فرهنگي است، امروزه با فراگستر شدن دامنه ي دانشهاي نوين و ورود افزارها، ابزارهاي بسيار پيشرفته همراه با دانشهاي فني بسيار پيچيده با ابعاد بسيار كلان، شكوهمند و گاهي شايد ترسناك فراروي انسان قرار گرفته است، اين انسان شگفت زده در ميان اين همه پديده هاي حيرت زا تنها راه ارتباطي اش زبانش مي باشد و تنها از اين راه در تلاش رسيدن به ديگران و يا رساندن ديگران به خود است.

گاهي باور به جهاني شدن يك زبان » انگليسي« در ميان برخي از فرهيختگان به ويژه آنها كه آسانترين راه را جستجو مي كنند يك آرمان به شمار مي آيد و در گوشه و كنار همواره با اين استدلال روبرو مي شويم كه چه نياز به زباني ديگر آن گاه كه همه ي كانونهاي كلان دانش زا در سرتاسر جهان به انگليسي مي گويند و مي نويسند و واژه هاي انگليسي منطقي ترين ابزار براي بيان مفاهيم فيزيكي و رايانه اي هستند، شايد اين استدلال پر بيراه هم نباشد ولي در كنار آن نيز نبايد به پديده هاي نوزا نيز بي توجه بود، براي نمونه يكي از آن چيزهايي كه هم اينك شگفتي آفرين شده است، توجه شركت بزرگي مانند مايكروسافت به زبان فارسي و تهيه برنامه هاي پيشرفته نرم افزاري بدين زبان است زيرا زبان فارسي در وبلاگ نويسي سومين يا حتي شايد دومين زبان جهان به شمار مي آيد از سويي شركت مايكروسافت براي آن كه در برنامه هاي آينده خود در برخورد با اين واقعيت نمايان دچار آسيب نشود از هم اكنون بدين چاره پرداخته و با تهيه ي يك (اينترفيس) فارسي براي office) 2003 ) به اين زبان توجه در خور و شايسته اي نموده است. اينك جايگاه اين پرسش مطرح مي گردد كه اگر زبان فارسي از زبانهاي زنده دنيا بوده و بديده گرفته مي شود آيا ما فارسي زبانان حق داريم آن را ناديده بگيريم.

شايان يادآوري است كه امروزه تلاش چشمگير و پر حجمي در زمينه فراهم آوري فرهنگنامه هاي دو زبانه فارسي- انگليسي در زمينه هاي گوناگون به چشم مي خورد و با ورود شمار بسياري از كارشناسان كاردان به اين ورطه، زبان فني فارسي با آينده اي روشنتر روبرو مي باشد، در اين رهگذر در زمينه ي صنعت برق و مخابرات و دانشهاي وابسته به آن آثار با ارزشي تهيه و تدوين شده است، تهيه فرهنگنامه جامع برق نيز در همين راستا برنامه ريزي شده است و در تلاش است تا همين راه را بپيمايد، اين فرهنگنامه كه به نظر مي رسد جامع ترين فرهنگنامه اي باشد كه تا كنون در زمينه ي صنعت برق تهيه شده است بر پايه واژه نامه يا فرهنگنامه ي چند زبانه ي نهاد IEC (نهاد جهاني الكترونيك) (چاپ سوم 2003-1999 ) مي باشد كه در 70 بخش تدوين يافته است، در شكل فارسي كه از روي متن انگليسي به فارسي برگردانده شده، همان روال كار اصلي دنبال گرديده است. گونه گوني مطالب و جامعيت منبع اصلي كار تدوين كنندگان اين فرهنگنامه را بسي دشوار كرده بود و بي گمان دشواريهاي چندي در زمينه مفاهيم و برداشتهاي حتي نادرست نيز مي تواند به آن راه يافته باشد ، از اين روست كه راهنمايي گرامياني كه بدانها توجه خواهند كرد رهگشاي آينده ما در راه درستگرداني اين فرهنگنامه خواهد بود.

متن اصلي فرهنگنامه ي IEC داراي نزديك به 22 هزار اصطلاح و واژه است كه همه ي آنها به زبانهاي انگليسي و فرانسه تشريح و تدوين يافته اند. در همين رهگذر تشريح واژها به زبان هاي روسي و اسپانيايي نيز همانند فرانسه و انگليسي در بسياري از بخشها دسترس پذير است. در كنار و يا زير هر مدخل نيز معناي واژه ها به زبانهاي آلماني،عربي، اسپانيايي، ايتاليايي، ژاپني، هلندي، لهستاني، پرتغالي و سوئدي ارايه شده اند، بدين ترتيب واژه نامه ي اصلي بيش از ده زبان زنده ي دنيا را پوشش مي دهد. اين ويژگي به اهميت اين واژه نامه بسيار افزوده است و نمايانگر اين واقعيت است كه حتي در ميان كشورهاي پيشرفته غرب مساله گرايش به يك زبان علمي به عنوان تنها زبان جهاني جاي گفتگو دارد و وجود تشريح اصطلاحهاي علمي و صنعتي به زبان هاي مادري هنوز هم از اهميت شاياني برخوردار است.
هم اينك سياست شركت توانير بر اين است كه فرهنگنامه جامع برق تنها به دو زبان فارسي و انگليسي آماده و انتشار يابد و پس از دريافت آراي تكميل گر و رفع نادرستيها و كاستيهاي موجود در چاپ نهايي همه ي زبانهاي موجود نيز در آن آورده شود.
اين فرهنگنامه ي جامع از روي متن انگليسي برگردانده شده است و در اين راه تا آنجا كه ممكن بوده هم از فرهنگهاي دو زبانه موجود در بازار كتاب و هم از آزموده هاي كارشناسي سود برده شده است. از آن جا كه فرهنگنامه ها و واژه نامه هاي موجود در بازار كتاب فراورده ي آرا و ديدگاهها گوناگون تهيه كنندگان آنهاست، اين ويژگي به تهيه كنندگان فرهنگنامه جامع برق كمك كرده است تا براي دستيابي به مفاهيم نزديك تر و درست تر از تنوع آرا برخوردار گردند، در اين باره مي توان به واژه نامه هاي جديدي مانند فرهنگ تشريحي كامپيوتر (هرنيوتن- مهدوي)، فرهنگ پيشرو (آريان پور)، فرهنگ جامع واژه هاي علمي و فرهنگي (پ،پاركر- قاري نيت) و ... اشاره كرد كه در راه تدوين اين فرهنگنامه ابزارها و افزارهاي بسيار سودمندي به شمار مي آمدند.
در روند اجراي اين طرح جامع كه زير نظر شركت مهندسين مشاور موننكوي ايران اجرا گرديد از همكاري نزديك آقاي دكتر سعد الله روحي لاريجاني بهره بسياري برده شده است و آراي ايشان در لابه لاي مطالب به چشم مي خورد، همچنين كمك و راهنماييهاي دوستان ديگري مانند آقاي مهندس آرمين گوگازيان، دكتر شاپور شايگاني ، دكتر حميد قاضي نيز راهگشا بوده است.
هر بخش از اين فرهنگنامه كه در 6 جلد به چاپ خواهد رسيد بيش از ده بار بازخواني و آخرين نكات دريافتي در آن گنجانده شده است، هر چند اين روند تكاملي همچنان گامهاي نخستين خود را بر مي دارد.
دست اندركاران تهيه ي اين فرهنگنامه وجود نادرستيها و ناكاستيها را بديهي مي انگارند چون بر اين باورند كه با توجه به گونه گوني فراوان مطالب و برداشتهاي چند گانه و متفاوت كارشناسانه امكان بيراهه روي همواره وجود داشته و بايد آنها كه عنايت دارند با راهنمايي ها و گوشزدهاي به جا راه تكميل اين اثر را هموار تر سازند با اين اميد كه پنجره اي كه گشوده شده با تهيه و تدوين آثار مكمل راه منطقي تري را بپيمايد.
شايان يادآوري است كه همت والاي مديران شركت توانير به ويژه پشتيباني و ياري جناب آقاي دكتر محمد احمديان معاون وزير نيرو مدير عامل شركت توانير بسيار والا و ارزشمند بوده است و اگر اين پشتيبانيها و ياري ها نبود اين كار هرگز به سرانجام نمي رسيد، با پشت گرمي به اين پشتيبانيها و ياري ها بود كه جناب آقاي مهندس مسعود حجت قائم مقام شركت توانير همه توان خود را در راه اجراي اين طرح به كار گرفتند و بي دريغ در اين راه همت نمودند و به درستي كه اجراي اين طرح مديون توجه ويژه ايشان است. با ياري از جناب آقاي مهندس محمد ملاكي مدير عامل پيشين شركت توانير و جناب آقاي مهندس بهمن مسعودي معاون توسعه و امور اقتصادي شركت توانير به خاطر آن كه گامهاي نخست در راه تاييد و تصويب اين طرح را صميمانه و پافشارانه برداشتند، و همچنين با سپاس از جناب آقاي مهندس ناصر شكيبي مديرعامل شركت موننكو ايران و جناب آقاي ذبيح الله پروانه مدير طرح فرهنگنامه در آن شركت كه براي تكميل فرهنگنامه به جد كوشيدند و سرانجام آن كه اميدوارم راه انجام چنين كارهايي همواره هموار بماند.

مهندس محمد اسماعيل بانكيان تبريزي

در اينجا يادآوري مي نمايد كه در سايت توانير با آدرسwww.Tavanir.org.ir/IEC جايگاهي براي ارائه پيشنهادات اصلاحي در نظر گرفته شده است و‌ با تأكيد بسيار، چشم انتظار راهنمايي‎ها،‌ راه‎گشاييها، راهكارها و پيشنهادهاي شما هستيم و با خشنودي بسيار از همه‎ي آراي ارايه شده جهت رشد و ارتقا فرهنگنامه جامع برق استقبال مي‌كنيم.

 

لینک های فرهنگنامه جامع برق

101: Mathematics
111: Physics and chemistry
121: Electromagnetism
131: Electric and magnetic circuits
151: Electrical and magnetic devices
161: Electromagnetic compatibility
191: Dependability and quality of service
195: Earthing and protection against electric shock
212: Insulating solids, liquids and gases
221: Magnetic materials and components
301: General terms on measurements in electricity
302: Electrical measuring instruments
303: Electronic measuring instruments
321: Instrument transformers
351: Automatic control
371: Telecontrol
393: Nuclear instrumentation: Physical phenomena and basic concepts
394: Nuclear instrumentation: instruments
411: Rotating machinery
421: Power transformers and reactors
426: Electrical apparatus for explosive atmospheres
431: Transductors
436: Power capacitors
441: Switchgear, controlgear and fuses
442: Electrical accessories
446: Electrical relays
448: Power system protection
461: Electric cables
466: Overhead lines
471: Insulators
481: Primary cells and batteries
486: Secondary cells and batteries

521: Semiconductor devices and integrated circuits
531: Electronic tubes
541: Printed circuits
551: Power electronics
561: Piezoelectric devices for frequency control and selection

581: Electromechanical components for electronic equipment

601: Generation, Transmission and distribution of electricity – General
602: Generation, Transmission and distribution of electricity – Generation
603: Generation, Transmission and distribution of electricity – Power systems planning and management
604: Generation, Transmission and distribution of electricity – Operation
605: Generation, Transmission and distribution of electricity – Substations
691: Tariffs for electricity
701: Telecommunications, channels and networks
702: Oscillations, signals and related devices
704: Transmission
705: Radio wave propagation
712: Antennas
713: Radiocommunications: transmitters, receivers, networks and operation
714: Switching and signalling in telecommunications
715: Telecommunication networks, teletraffic and operation
716-1: Integrated services digital network (ISDN) – Part 1: General aspects
721: Telegraphy, Facsimile and data communication
722: Telephony
723: Broadcasting: Sound, television, data
725: Space radiocommunications
726: Transmission lines and waveguides
731: Optical fibre communication
801: Acoustics and electroacoustics
806: Recording and reproduction of audio and video
807: Digital recording of audio and video signals
811: Electric traction
821: Signalling and security apparatus for railways
826: Electrical installations of buildings
841: Industrial electroheating
845: Lighting
851: Electric welding
881: Radiology and radiological physics
891: Electrobiology