آرمان صنعت برق > بعد اجرایی فنی > گستره بعد فني در يك نگاه > نگاهي گذرا به شاخص‌هاي فني استاندارد جهاني

در اين گزارش، اسامي و تعاريف شاخص‌هاي استاندارد متداول در کشورهاي توسعه‌يافته در زمينه‌هاي توليد، انتقال و توزيع نيروي برق ( با ذكر عنوان ) آورده شده است که در بررسي‌ها و مطالعات جامع، مي‌تواند مد نظر محققين و دست اندرکاران صنعت برق قرار گيرد .



الف ) شاخص‌هاي استاندارد سيستم توليد :

شاخص‌هاي ارزيابي عملکرد نيروگاه‌ها و سيستم‌هاي توليد منطقه‌اي و يا کشوري داراي ابعاد گسترده‌اي بوده که از آن ميان تعداد 56 شاخص را شركت توانير به عنوان شاخصهاي استاندارد معرفي نموده است.

ذيلاً چهار شاخص مهم که بيشترين نقش را در مقايسه‌ سيستمهاي توليدي ايفا مي‌کنند معرفي مي‌گردند :

1- شاخص ذخيره‌ي توليد شبکه : توضيح اينکه در شبکه‌هاي قدرت مطمئن، نسبت مجموع قدرتهاي قابل بهره‌برداري، در مقايسه با حداکثر نياز مصرف شبکه بايد نسبت مشخصي داشته باشد.

2- شاخص آمادگي توان توليدي در حال بهره‌برداري (O.F)

3- شاخص عدم آمادگي بدليل برنامه‌ي سالانه‌ي سيستم توليد (U.A.P.F)

4- محدوديت به دليل عوامل خارجي و داخلي

ب ) شاخص‌هاي استاندارد قابليت اطمينان شبكه‌هاي انتقال :



شاخص‌هاي شبکه‌ي انتقال بايستي تمامي وجوه و مسائل سيستم قدرت را به شرح ذيل پوشش دهد :



1- سيستم‌هاي حفاظت و کنترل مطمئن



2- آرايش الکتريکي مناسب و مطمئن شبکه

3- تجهيزات الکتريکي مناسب و با كيفيت قابل قبول

4-

4- پايداري شبکه در حالت‌هاي گذرا، ديناميک و دائمي



شاخص‌هاي استانداردشده‌ شبکه‌ انتقال که بتواند به کليه متغيرها و مسائل شبکه انتقال، حساس باشد تحت عنوان " شاخص‌هاي قابليت اطمينان در شبكه‌هاي انتقال بـرق " معرفي مي‌شوند. اهم اين شاخص‌ها به شرح زير مي‌باشند :



1- شاخص احتمال محدوديت بار PLC) Probability of Load Curtailment) :

a.

اين شاخص مجموعه حالات ممکن قطع يا کاهش بار در کليه شينهاي شبکه را به صورت حساب احتمالات بررسي مي‌کند.

2- شاخص اميد رياضي تواتر قطع يا محدوديت در تأمين بار

Expected Frequency of Load Curtailment EFLC)) :

اين شاخص متوسط تعداد قطع يا محدوديت‌هاي پيش‌آمده براي تأمين بار در مناطق تحت پوشش شبکه را، درطي يک سال نشان مي‌دهد.

3- شاخص اميد رياضي مدت زمان قطع يا محدوديت در تأمين بار

Expected Duration of Load Curtailment EDLC) ) :

اين شاخص متوسط زمان قطع يا محدوديت تأمين بار در شبکه را در طول يک سال بر حسب ساعت بيان مي‌کند.

4- شاخص زمان متوسط هر مورد قطع يا محدوديت تأمين بار

Average Duration of Load Curtailment (hours / disturbance) (ADLC) :

اين شاخص از فرمول ADLC = EDLC / EFLC به دست مي‌آيد.

5- اميد رياضي قطع يا محدوديت تأمين بار در سال به MW

Expected Load Curtailment (MW / year) (ELC ):



اين شاخص متوسط بارهاي محدودشده (و يا تأمين نشده) در طول يک سال را بر حسب MW بيان مي‌کند.

6 - اميد رياضي بار مورد انتظار تأمين نشده در سال بر حسب مگاوات

Expected Demand Not Supplied (MW / year) (EDNS ) :



اين شاخص اميد رياضي نياز مصرف اصلاحي بار تأمين نشده را در طول يک سال بر حسب MW بيان مي‌کند.



7 - اميد رياضي انرژي تأمين نشده در سال بر حسب مگاوات‌ساعت

Expected Energy Not Supplied (MWh / year) (EENS ) :



اين شاخص اميد رياضي انرژي تأمين نشده در سال که به واسطه محدوديت تأمين بـار و يا قطع آن به وجود آمده است را بر حسب مگاوات ساعت بيان مي‌کند.

8- اميد رياضي قيمت خسارات وارده در سال Expected Damage Cost (K$ / year) (EDC ) :



اين شاخص متوسط ارزش مادي خسارات وارده ناشي از قطع يا محدوديت در تأمين بارهاي پيش‌آمده در طي سال را بيان مي‌کند.

9- شاخص بزرگي جمع بارهاي قطع شده در مقايسه با پيک بار سال

Bulk Power Interruption Index (MW / MW – year) (BPII ) :



اين شاخص، نسبت مجموعه بارهاي محدود شده (و يا قطع شده) در طي سال را به پيک بار سال نشان مي‌دهد.

10- شاخص بزرگي جمع انرژيهاي توزيع نشده (محدود شده) در مقايسه با پيک بار

Bulk Power – Energy Curtailement Index (MWh / MW – year) (BPECI):



اين شاخص نسبت مجموعه انرژي محدود شده (و يا قطع شده) در طي سال را به پيک بار سال نشان مي‌دهد.





11- شاخص متوسط محدوديت بار به ازاي هر محدوديت

Bulk Power – Supply Average MW Curtailement Index (MW/disturbance) (BPSACI ) :

اين شاخص متوسط بار قطع شده يا محدود شده را در هر اغتشاش سيستم نشان مي‌دهد.

12- شاخص بزرگي محدوديت بار در طي سال نسبت به پيک بار سال

Modified Bulk Power Curtailement Index (MW / MW) (MBPCI) :



اين شاخص نسبت بزرگي محدوديت يا قطع بار در طي سال را نسبت به پيک بار در سال نشان مي‌دهد.

13- شاخص شدت انرژيهاي توزيع نشده (محدود شده)نسبت به پيک بار سال برحسب دقيقه

Severity Index (system minutes / year) (SI)





ج ) شاخصهاي استاندارد قابليت اطمينان در بخش توزيع :

اين شاخص‌ها براساس استاندارد« 1996 – IEEE- std 1366 » تعريف شده و مؤلفه‌هاي تشکيل دهنده آن‌ها به شرح زير اعلام مي‌گردد :

1- ميانگين تعداد قطعي‌هاي برق در سال براي کل مشترکين برق

System Average Interruption Frequency Index (SAIFI)







2- ميانگين زمان قطعي‌هاي برق در سال براي کل مشترکين ( برحسب ساعت )

System Average. Interruption Duration Index (SAIDI)

3- ميانگين زمان قطعي‌هاي برق درسال براي مشترکين قطع برق شده برحسب ساعت

Customer Average Interruption Duration Index (CAIDI)



4- ميانگين زمان قطعي‌هاي برق درسال براي کل مشترکين قطع برق شده برحسب ساعت

Customer Total Average Interruption Duration Index CATAIDI))



5-ميانگين تعداد قطعي‌هاي برق در سال براي کل مشترکين قطع برق شده

Customer Average Interruption Frequency Index (CAIFI)

6- شاخص دردسترس‌بودن برق Average Service Availability Index (ASAI)

7- متوسط تعداد قطعي‌هاي سيستم در سال Average System Interruption Frequency Index (ASIFI)

6-

8- متوسط زمان قطعي سيستم برحسب ساعت Average System Interruption Duration Index (ASIDI)



9- نسبت تعداد مشترکين متحمل قطع برق (بيش از n بارقطعي پايدار )، به تعداد کل مشترکين

Customers Experiencing Multiple Interruptions (CEMIn)



د ) شاخص‌هاي استاندارد کيفيت برق از منظر مشتركين :



اين شاخص‌ها براساس استاندارد « N 50160 E » تعريف شده (پيوست شماره) و از چند زير شاخص مهم تشکيل مي‌گردد :



1 – شاخص‌هاي کيفيت ولتاژ :



1-1- فيليکر ولتاژ براي دوره زماني تعيين شده بايد اندازه مشخصي داشته باشد.



1-2- عدم تعادل ولتاژ براي دوره زماني تعيين شده بايد اندازه مشخصي داشته باشد.



1-3- تغييرات مجاز ولتاژ براي مشترکين در محدوده 10% است.



2- شاخص‌هاي کيفيت فرکانس :



2-1- تغييرات فرکانس نامي شبکه حداکثر 1% و براي 95/0 بار در هفته مجاز است.



2-2- آلودگي هارمونيکي (THD) براي سطوح ولتاژي مختلف بايد داراي حد مجازي باشد.